Kerk in Zweden

Ik had eerder nog een vraag open staan over de Zweedse kerk. Zweden noemt zichzelf een geseculariseerd land, en ik begrijp wel waarom ze dat zeggen, maar ik vergelijk met Nederland en dat is toch wel een ander verhaal. In Zweden was de Zweedse kerk (Svenska Kyrkan) staatskerk tot in 2000. Nog steeds is meer dan de helft van de bevolking lid van deze kerk. Vergelijk ik dat met Nederland, daar is meer dan de helft 55-58 % niet religieus en slechts een slordige 15 % protestant en ongeveer 18 % rooms katholiek. In Zweden is slechts 1,20 % rooms katholiek, en iets meer zoveel oosters orthodox. Daarnaast bestaan er nog een aantal protestantse geloofsgemeenschappen buiten de Zweedse kerk, maar die zijn klein en vaak zijn mensen lid in beide. Dus ze noemen zichzelf geseculariseerd, en dan denken ze vooral aan dat kerk en staat gescheiden zijn, en inderdaad, veel van die net over 50 procent komt zelden in de kerk. Maar bij veel grotere gebeurtenissen in zowel prive als openbaar leven is de kerk op de een of andere manier betrokken. Ze hebben zelf niet in de gaten hoeveel tradities kerkelijk gekleurd zijn.

Wat is die Zweedse kerk dan voor geloofsgemeenschap? De eigen omschrijving is evangelisch-luthers. Hier heeft het calvinisme nooit veel voet aan de grond gekregen. Dus qua vorm, liturgie, lijkt het wel op de rooms- katholieke kerk of wat we kennen van de anglicaanse kerk, met liturgische gewaden, veel aandacht voor avondmaal en rituelen. Qua organisatie is het een beetje dubbel. Aan de ene kant benadrukken ze sturing vanuit de lokale gemeente, aan de andere kant zijn dominees (präst, oftewel priester genoemd) en diakenen gewijd tot het ambt voor het leven, en zijn verantwoording schuldig aan de bisschop die op zijn beurt weer verantwoording schuldig is aan de aartsbisschop.

Centraal staan de sacramenten, met het altaar als troon in het midden. De preekstoel staat opzij, maar wordt nu de kerken niet meer vol zitten en moderne geluidstechniek hebben nauwelijks gebruikt. De voorganger staat meestal gewoon voorin, meestal een beetje opzij om het zicht op het altaar niet te belemmeren.

We volgen het kerkelijk jaar zoals veel protestantse en Rooms Katholieke gemeenten doen met haar kleuren en rituelen.

Zweedse kerken hebben eigenlijk allemaal wel een half ronde altaar ring, die symbool staat voor dat we, wanneer we avondmaal vieren dat doen in gemeenschap niet alleen met die nu aanwezig zijn, maar ook met hen die ons voorgegaan zijn. 

Qua leer is er weinig verschil met bijvoorbeeld de Protestantse kerk in Nederland. Eventuele verschillen zitten in kleine dogmatische details. De verschillen zitten meer in liturgie, vormen en tradities. Wat voor de Zweedse kerk wel heel belangrijk is, is het verlangen een open volkskerk te zijn, waar iedereen welkom is. Daarom is zie je ook bijvoorbeeld  vrouwen in het ambt en kunnen homoseksuele stellen een huwelijk aangaan, al zijn de discussies niet voor 100 procent uitgedoofd. 

Wat hier in Zweden ook nooit is geweest, is verzuiling. Dat maakt dat je ook in de grote televisie en radio programma's christelijke uitingen, zoals muziek en kunst of symbolen kunt tegenkomen. Hier is dat niet zo strikt gescheiden, zoals dat in Nederland nog steeds kan zijn. 

Hopelijk beantwoordt dit de vraag van intussen heel lang geleden. Wil je nog meer weten, dan vraag maar in de reacties of via mail/messenger/whatsapp. Ik vind het alleen maar leuk om te vertellen!

Bij dit blog zie je de vier kerken van onze kerkelijke gemeente, waar ik niet alleen lid ben, maar ook werk, voor het geval je het je afvroeg...